Karakter van China

China en Anti-corruptie 
​

老虎苍蝇一起打
“Zowel tijgers als vliegen slaan”
 

Toen Xi Jinping in 2012 aan de macht kwam als algemeen secretaris van de CCP, was één van zijn eerste initiatieven een anti-corruptiecampagne binnen de partij met de slogan “Zowel tijgers als vliegen slaan” (zie Afbeelding 1). De boodschap was duidelijk: geen ambtenaar zou worden ontzien, of hij nu hoog of laag geplaatst was. Kort ervoor hadden enkele opzienbarende corruptieschandalen waarbij hoge ambtenaren waren betrokken, de reputatie van de CCP bij het publiek geen goed gedaan.

​

 

Afbeelding 1. Zowel tijgers als vliegen slaan.   Bron: Sohu. 
 

De charismatische en populaire partijsecretaris van Chongqing, Bo Xilai, werd in 2012 schuldig bevonden aan grootschalige corruptie, terwijl zijn vrouw werd veroordeeld tot levenslang voor de moord op een Britse zakenman. Een machtige bondgenoot van Bo Xilai, Zhou Yongkang, hoofd van de veiligheidsdiensten, kwam in 2013 ten val, toen een enorm corruptienetwerk werd ontdekt waar hij deel van uit maakte. En de duizelingwekkende corruptie van de Minister van Spoorwegen, Liu Zhijun, betekende in 2012 het einde van zijn Ministerie.  

​

Het doel van Xi’s campagne was drieledig: corruptie aanpakken, de reputatie van de partij verbeteren en politieke tegenstanders van Xi uitschakelen. Maar corruptiebestrijding zou de rode draad blijken te zijn die door Xi’s beleid heen liep met een doorlopende campagne die als een smeulend vuurtje non-stop doorsmeulde en van tijd tot tijd flink oplaaide.

​

CCDI
De hoogste waakhond voor het morele en ideologische kompas van hoge partijfunctionarissen en lagere ambtenaren is de “Centrale Commissie voor Discipline Inspectie” (中共中央纪律检查委员会, afgekort中纪委 CCDI). Het hoofd van de CCDI met de functietitel ‘secretaris’, legt verantwoording af aan de leiding van de CCP. Onder de nationale CDI vallen regionale inspectiecommissies, die zowel aan de lokale partijtop als aan de inspectiecommissie één niveau hoger rapporteren (zgn. duaal leiderschap).

​

Overtredingen 
Artikel 59 van de Ambtenarenwet somt een hele lijst gedragingen op waaraan overheidsambtenaren zich niet schuldig mogen maken. Denk daarbij aan o.a. plichtsverzuim, weigeren om bevelen uit te voeren, verduistering en omkoping, het verkwisten van staatsmiddelen, machtsmisbruik en het openbaar maken van staatsgeheimen of werkgeheimen.
 

Bij grove overtredingen worden de namen van de overheidsambtenaren publiekelijk op de website van de CCDI geplaatst, waarbij de omschrijving vaak luidt “X heeft de geest van de Achtpuntenregeling overtreden” (八项规定精神). Dit verwijst naar de 8 artikelen uit de “Gedragscode van de CCP voor integriteit en zelfdiscipline” (中国共产党廉洁自律准则). Deze online schandpaal moet het publiek laten zien dat de partij corruptie van haar ambtenaren streng aanpakt. Tegelijkertijd beoogt het een afschrikwekkend effect te hebben voor andere partijleden.

Maatregelen na een overtreding
Artikel 8 van de Ambtenarenwet geeft aan dat bij lichte overtredingen een partijlid kritiek en scholing moet ontvangen, een zelfonderzoek ondergaan of worden berispt. Na een disciplinaire overtreding kan het partijlid één van de volgende maatregelen verwachten: (ernstige) waarschuwing, ontslag uit partijfuncties, onder toezicht plaatsing of uit de partij worden verwijderd. Bij het overtreden van de wet en het plegen van misdaden, staan disciplinaire sancties te wachten, zoals verwijdering uit partijfuncties of strafrechtelijke vervolging.

​

De CCDI geeft aan dat 92,3% van alle in 2026 onderzochte zaken lager geplaatste ambtenaren betreft. Daarmee wordt het waarheidsgehalte van het bekende Chinese gezegde “De bergen zijn hoog en de keizer is ver weg” (山高皇帝远 shan gao huangdi yuan, zie Afbeelding 2) bevestigd. Van oudsher kozen veel ambtenaren graag een standplaats ver weg van de hoofdstad, omdat hen dat meer bewegingsvrijheid opleverde.

​

​

​

​

​​

​

​

​

​​

​​

​​

​​​​​​​

​

​Afbeelding 2. De bergen zijn hoog en de keizer is ver weg.  Bron: AI gegenereerd.